Parijs en paranoia

door Maarten Zwiers

De terroristische aanvallen in Parijs hebben een nieuwe dynamiek gegeven aan de campagnes van de Democraten en de Republikeinen. Aan Democratische zijde gaat Clinton aan kop in de polls en zij kan deze positie nog verstevigen dankzij haar ervaring als oud-minister van Buitenlandse Zaken. De campagne van Hillary richt zich inmiddels op de 14 (!) Republikeinse kandidaten die nog in de race zijn voor de nominatie van hun partij, hoewel ze natuurlijk eerst Bernie Sanders nog moet verslaan. Gaat dat lastig worden? Veel progressieve Amerikanen zijn gecharmeerd door zijn linkse plannen op binnenlands terrein, maar Sanders als Commander in Chief? Dat is toch moeilijker voor te stellen voor de gemiddelde Amerikaan. De focus van de campagne verschuift nu van de economie naar buitenlands beleid en daar profiteert Clinton van.

Terwijl de Democraten een snooze fest maken van hun voorverkiezing, degradeert de Republikeinse campagne langzaam maar zeker naar het niveau clusterfuck, met Jeb! Bush als roepende! in de woestijn. De twee vroege koplopers daar, The Donald en Doctor Carson, hebben bijzonder weinig zinnige dingen te zeggen over de vluchtelingencrisis en de bestrijding van terrorisme. Trump blijkt toch echt een borderline racist te zijn en Carson… Nou goed, laat ik maar niet weer over de piramides en Thomas Jefferson als auteur van de Constitutie beginnen. Het levert grappige anekdotes op, maar het is tegelijkertijd verontrustend hoe zo’n onwetende kerel zo veel support kan genereren.

Op 1 februari 2016 zijn de eerste voorverkiezingen in Iowa. Parijs heeft ook een duidelijke invloed op de keuzes van Republikeinse stemmers daar. Trump gaat nog steeds aan kop, maar Ted Cruz, de reactionaire senator uit Texas, lijkt te profiteren van Carson’s onervarenheid wat betreft het buitenland. De sociaal-conservatieve aanhangers van Carson lopen over naar Cruz, wat ook slecht nieuws is voor Marco Rubio — één van de weinige Republikeinse kandidaten die nog enigszins als mainstream te bestempelen is. In het verleden heeft Rubio zich uitgesproken voor een minder strikt immigratiebeleid en dat breekt hem nu op. Immigratie stond altijd al hoog op de Republikeinse agenda, maar heeft nu nog meer prioriteit gekregen vanwege de aanslagen in Frankrijk. De rechtse retoriek van Cruz als het gaat om vluchtelingen en immigratie is dus populair bij het Republikeinse electoraat. De vraag is echter wat de lange-termijn impact van deze boodschap zal zijn op de Latino kiezers, een belangrijke swing vote in de general elections.

Is het vreemd dat de Republikeinse top drie momenteel bestaat uit twee demagogen en een fundamentalistische hersendokter die niet al te snugger blijkt te zijn? Eigenlijk niet. Hun populariteit is direct te koppelen aan de schijnbare tegenstelling dat in veel arme staten de Republikeinen – de partij van Big Business – aan de macht zijn. Waarom voelt de blanke arbeidersklasse in deze staten zich aangetrokken tot het conservatisme, wat van oudsher de ideologie van de elite is? Hun steun kan moeilijk verklaard worden uit de Republikeinse laissez-faire agenda ten aanzien van grote bedrijven. Het anti-immigratie geluid van Cruz, de bijbelvastheid van Carson en het politiek incorrecte geschreeuw van Trump is de reden waarom arme blanken op een partij stemmen die hun economische belangen nauwelijks behartigt.

“Whenever the people are well-informed, they can be trusted with their own government,” schreef Thomas Jefferson in 1789. Dit is problematisch in het dieprode hartland van de VS, waar goed openbaar onderwijs vaak niet aanwezig is. In een groot deel van het Diepe Zuiden leven veel mensen (zowel zwart als blank) in armoede, kunnen de openbare scholen geen adequate educatie bieden en is de hegemonie van de Republikeinen praktisch compleet. Het resultaat is een cultuur van angst, paranoia en religieus extremisme in deze staten en daar profiteren Trump, Cruz en Carson van.

Volgens Jefferson vormt onwetendheid een grote bedreiging voor vrijheid in de VS en het overleven van de Republiek. “I have looked on our present state of liberty as a short-lived possession unless the mass of the people could be informed to a certain degree,” zo stelde hij in 1805, achttien jaar nadat hij niet de Grondwet had geschreven. Laten we Jefferson’s woorden ter harte nemen en af en toe eens een les uit de geschiedenis trekken. De gematigde Republikeinse kandidaat John Kasich doet een dappere poging in een nieuw campagne filmpje, gebaseerd op de woorden van Martin Niemöller, een Duitse dominee die zich verzette tegen de Nazi’s. Happy Thanksgiving!

Advertenties